ایسلام
اسلام یا ایسلام دین اتـّاپرستی و ابراهیمی ادیان جا هسته. اسلام کلمه که «س-ل-م» ریشه جه بموئه معنیای زیادی دانه. ونه اتا معنی تسلیم بین هسته. اینتا دین پهروون ره مسلمون گانه.
مسلمونها موعتقدنه که خِدا قورآن ره به محمد هدائه. مسلمونون به اینتا باورنه که خدا خله از پیومبرون وحی برسنیه و محمد وشون آخری نفر هسته.
خِدا اسمدچیین
قورآن دله الله خدا نوم هسته که بنویشتهئون عربی-اسلامی دله ونه تیناری ره اشاره دارنه. البته خِدا قورآن دله اسمون زیادی دانه کبیر، مجید، رحمون، رحیم و…. ویشته اسمون خِدا اسلام دله، نشوندهندهٔ برتری همیشگی وه هسته و ساختارون این اسامی، معمولاً صفتون عالی بهکار بورده.
مذهبوندچیین
بعد این که مسلمونهای پیغمبر بمرده، وشون چن دسته بَیینه و فقه، خلافت، احکام و حتی قورانِ سَره اختلافاتی پدا هاکردنه که باعث بیّه مذاهب مختلفی وجود بئن. گتترین مذهبون تسنن و تشیع هستنه که هرکامین شه چنتا چلّه دارنه.
تسنندچیین
- گت بنویشت ره بخونین: تسنن
وشون بر خلاف شیعیون ایمام علی ره ایمامت جه قبول ندانه ، وشون شه چنتا چلّه هستنه ولی ویشته ابوبکر و عومر و عوثمان ره شه خلیفه دونه و وشون پشت سر علی چارومین خلیفه هسته. تسنن دله خلافت اتا مقدس مقوم نییه ولی این چارنفر که وشون ره خلفای راشدون گانّه، ره احترام یلنه چون پیومبر ِصحابه بینه. سُنّیئون میون اختلافاتی فقه و عقیده وسّه وجود دارنه که وشون ره شافعی، مالکی، حنبلی و حنفی دله رَسِد کانده.
تشیعدچیین
- گت بنویشت ره بخونین: تشیع
شیعه اصطلاح دتا معنا دنه ۱- توافق و هماهنگی دِ یا چن نفر اتا موضوع وسّه ۲- قبول هکردن ات نفر یا ات گروه و ونه پهرووی. این نوم اون گروهی از مسلمونها ره چک گیرنه که بعد پیومبر ایمام علی ره ونه جانشین دونّه. علی بن ابیطالب این مذهب دله قداست دارنه و ونه جانشینئون هم اینتا ره به ارث وَرنه. شیعیون چندین چلّه دارنه: زیدیه، اسماعیلیه و امامیه واری. گتترین گروه امامیه یا جعفریه هستنه که دوازده نفر ره ابیطالب زک و زا جه ایمام دونّه.
منابعدچیین
- انگلیسی ویکیپدیا