ایسلام: نسخه‌ئون ِفرق

بدون خلاصه
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
{{نصف بنویشته}}
 
[[پرونده:Supplicating_Pilgrim_at_Masjid_Al_Haram._Mecca,_Saudi_Arabia.jpg|thumb|200px|left]]
<table class="infobox" style="#۶F۴۷۰D: white; float: left; text-align: center; font-size: ۸۵٪; clear:left; background: #DBC۵۸B; border: ۳px double white;" cellspacing="۰" cellpadding="۰"><tr><th style="background:white; colspan="۲">[[پرونده:Shahada.svg|170px]]<br />
<small>مجموعه مقاله‌های [[:رج:ایسلاماسلام|<span style="color:#957940;"></span>]] </br></small>
[[ایسلاماسلام|<span style="color:#6F470D; font-size: 165%;">'''ایسلاماسلام'''</span>]]<br /><br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[اصول دین|<span style="color:#2B1B07;">اصول</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[توحید (ایسلاماسلام)|<span style="color:#2B1B07;">توحید</span>]] <br /> [[نبوت|<span style="color:#2B1B07;">نبوت</span>]] <br /> [[معاد|<span style="color:#2B1B07;">معاد</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[اصول تشیع|<span style="color:#2B1B07;">اصول خاص تشیع</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[فروع دین|<span style="color:#2B1B07;">فروع</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[نماز (ایسلاماسلام)|<span style="color:#2B1B07;">نماز</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[روزه (ایسلاماسلام)|<span style="color:#2B1B07;">روزه</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[زکات|<span style="color:#2B1B07;">زکات</span>]] <br /> [[حج|<span style="color:#2B1B07;">حج</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[جهاد|<span style="color:#2B1B07;">جهاد</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[فروع تشیع|<span style="color:#2B1B07;">فروع خاص تشیع</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[خمس|<span style="color:#2B1B07;">خمس</span>]] <br /> [[امر به مئروف|<span style="color:#2B1B07;">امر به مئروف</span>]] <br /> [[نهی از مونکر|<span style="color:#2B1B07;">نهی از مونکر</span>]] <br /> [[تولی (ایسلاماسلام)|<span style="color:#2B1B07;">تولی</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[تبری|<span style="color:#2B1B07;">تبری</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[فهرست منابع ایسلامیاسلامی|<span style="color:#2B1B07;">منابع ایسلامیاسلامی</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[قورآن|<span style="color:#2B1B07;">قورآن</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[عقل|<span style="color:#2B1B07;">عقل</span>]] <br /> [[حدیث|<span style="color:#2B1B07;">سنت (حدیث)</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[گت مردمون ایسلاماسلام|<span style="color:#2B1B07;">شخصیّت‌ها</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[ممد|<span style="color:#2B1B07;">ممد</span>]] <br />
[[ایمامون شیعه|<span style="color:#2B1B07;">امامان شیعه</span>]]<br />
[[ممد یارون|<span style="color:#2B1B07;">صحابهٔ ممد</span>]]
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[فهرست مذاهب ایسلامیاسلامی|<span style="color:#2B1B07;">مذهب‌ئون</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[اهل سنت|<span style="color:#2B1B07;">تسنن</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[تشیع|<span style="color:#2B1B07;">تشیع</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[تصوف|<span style="color:#2B1B07;">تصوف</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[علوم ایسلامیاسلامی|<span style="color:#2B1B07;">مذاهب فقهی</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[تشیع|<span style="color:#2B1B07;">جئفری</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[شافعی|<span style="color:#2B1B07;">شافعی</span>]] <br /> [[حنفی|<span style="color:#2B1B07;">حنفی</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[مالکی|<span style="color:#2B1B07;">مالکی</span>]] <br /> [[حنبلی|<span style="color:#2B1B07;">حنبلی</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[فهرست مذاهب فقهی|<span style="color:#2B1B07;">مذاهب دیگر</span>]] <br />
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[امامیه|<span style="color:#2B1B07;">امامیه</span>]] <br /> [[اسماعیلیه|<span style="color:#2B1B07;">اسماعیلیه</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[خوارج|<span style="color:black;">خوارج</span>]] <br /> [[مرجئه|<span style="color:black;">مرجئه</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[اشاعره|<span style="color:#2B1B07;">اشاعره</span>]] <br /> [[معتزله|<span style="color:#2B1B07;">معتزله</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[فهرست مذهبون کلامی|<span style="color:#2B1B07;">مذهبون دیگر</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[علوم ایسلامیاسلامی|<span style="color:#2B1B07;">علوم ایسلامیاسلامی</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[حدیث|<span style="color:#2B1B07;">حدیث</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[تفسیر|<span style="color:#2B1B07;">تفسیر</span>]] <br /> [[فقه|<span style="color:#2B1B07;">فقه</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[کلام|<span style="color:#2B1B07;">کلام</span>]] <br /> [[فلسفه ایسلامیاسلامی|<span style="color:#2B1B07;">فلسفه</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[عرفان|<span style="color:#2B1B07;">عرفان</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[تاریخ ایسلاماسلام|<span style="color:#2B1B07;">تاریخ ایسلاماسلام</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۷B۴۱۱A;">
[[امویون|<span style="color:#2B1B07;">امویان</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[عباسیان|<span style="color:#2B1B07;">عباسیون</span>]]<br />
[[عوثمانی|<span style="color:#2B1B07;">عوثمانی</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[صفویون|<span style="color:#2B1B07;">صفویان</span>]] <br />
[[آخرالزمان|<span style="color:#2B1B07;">آخرالزمون</span>]] <br />
<tr style="background:#۹۵۷D۴۸;"><td>'''[[جوغرافی|<span style="color:#2B1B07;">جوغرافی ایسلاماسلام</span>]]'''
<tr><td style="border-bottom: ۱px solid #۹۵۷D۴۸;">
[[مکه|<span style="color:#2B1B07;">مکه</span>]]<span style="color:#AE۴C۱B;"> •</span> [[مدینه|<span style="color:#2B1B07;">مدینه</span>]]<br />
<noinclude>
 
'''ایسلاماسلام''' یا '''اسلامایسلام''' دین اتـّاپرستی و اتاابراهیمی ازادیان جهون ابراهیمی دین‌ئونجا هسته. اسلام کلمه ایسلام که ''«س-ل-م»'' ریشه جه بموئه معنیای زیادی دانه. ونه اتا معنی ''تسلیم بین'' هسته. پیروون اینتا دین په‌روون ره موسلمون''مسلمون'' گانه. اسا ایسلام هارشای(نظر) رسمی پیروون شومار جه مکون دوم ره دانه .
 
موسلمونامسلمون‌ها موعتقدنه که خِدا [[قورآن]] ره به [[محمد]] هدائه. موسلمونامسلمونون به اینتا باورنه که خدا خله از پیومبرون وحی برسنیه ئوو محمد آخریه وشون هستآخری نفر هسته.
 
== خِدا موسلمونا پَلی چتی ایسم دانه؟اسم ==
قورآن دله '''الله''' ایسمخدا ویژهٔنوم خدایهسته اتکه دونه ای ئو بنویشته ئونبنویشته‌ئون [[عربی زوون|عربی-ایسلامیاسلامی]] هسته.دله باونه اینتیناری حالره [[فارسی]]‌ زوونون معمولاً از واژهٔ خِدا ایستیفادهاشاره کاننهدارنه. البته خِدا قورآن دله ایسم‌ئوناسمون زیادی دانه ''کبیر، مجید، رحمون، رحیم ئو…و…''. ویشته اسمون خِدا ایسلاماسلام دله، نشون‌دهندهٔ برتری همیشگی وه هسته ئوو ساختارون این ایسم‌ئون،اسامی، معمولاً صفت‌ئونصفتون عالی به‌کار بورده.
 
== مذهبون ایسلام ==
قورآن دله '''الله''' ایسم ویژهٔ خدای ات دونه ای ئو بنویشته ئون [[عربی زوون|عربی-ایسلامی]] هسته. با این حال [[فارسی]]‌ زوونون معمولاً از واژهٔ خِدا ایستیفاده کاننه. البته خِدا قورآن دله ایسم‌ئون زیادی دانه ''کبیر، مجید، رحمون، رحیم ئو…''. ویشته اسمون خِدا ایسلام دله، نشون‌دهندهٔ برتری همیشگی وه هسته ئو ساختارون این ایسم‌ئون، معمولاً صفت‌ئون عالی به‌کار بورده.
بعد این که مسلمون‌های پیغمبر بمرده، وشون چن دسته بَیینه و فقه، خلافت، احکام و حتی قورانِ سَره اختلافاتی پدا هاکردنه که باعث بیّه مذاهب مختلفی وجود بئن. گت‌ترین مذهبون [[تسنن]] و [[تشیع]] هستنه که هرکامین شه چنتا چلّه دارنه.
 
=== تسنن ===
== مذهبون ایسلام ==
* ''گت بنویشت ره بخونین:'' [[تسنن]]
 
وشون بر خلاف شیعیون ایمام علی ره ایمامت جه قبول ندانه ، وشون شه چنتا چلّه هستنه ولی ویشته [[ابوبکر]] و [[عمر|عومر]] و [[عثمان|عوثمان]] ره شه خلیفه دونه و وشون پشت سر [[علی]] چارومین خلیفه هسته. تسنن دله خلافت اتا مقدس مقوم نی‌یه ولی این چارنفر که وشون ره [[خلفای راشدون]] گانّه، ره احترام یلنه چون پیومبر ِ[[صحابه]] بینه. سُنّی‌ئون میون اختلافاتی فقه و عقیده وسّه وجود دارنه که وشون ره [[شافعی]]، [[مالکی]]، [[حنبلی]] و [[حنفی]] دله رَسِد کانده.
بعد از بمردن پیومبر ایسلام موسلمونا هر کدوم اتـّی هارشا داشنه بعضیا راحت طـَلِب بینه بعضیا کَلّه شائ کله بیه <small>(ایصتیلاح)</small> ئو... . همینتا وسّه هرکادوم اتا ''مذهب'' را دمبدانه که هر کادوم تا شه هارشا ره بهته دونّه.
 
=== تشیع ===
* ''گت بنویشت ره بخونین:'' [[تشیع]]
 
شیعه اصطلاح دتا معنا دنه ۱- توافق و هماهنگی دِ یا چن نفر اتا موضوع وسّه ۲- قبول هکردن ات نفر یا ات گروه و ونه په‌رووی. این نوم اون گروهی از مسلمون‌ها ره چک گیرنه که بعد پیومبر [[ایمام علی]] ره ونه جانشین دونّه. علی بن ابی‌طالب این مذهب دله قداست دارنه و ونه جانشین‌ئون هم اینتا ره به ارث وَرنه. شیعیون چندین چلّه دارنه: [[زیدیه]]، [[اسماعیلیه]] و [[امامیه]] واری. گت‌ترین گروه امامیه یا جعفریه هستنه که دوازده نفر ره ابی‌طالب زک و زا جه ایمام دونّه.
شیعه در کلمئون دتا معنا دنه ۱- توافق و هماهنگی ۲ یا چن نفر بر اتا موضوع ۲- قبول هکردن ات نفر یا گروه از مردم یا گروهی دیگه. در زوون عربی در اصل به معنای اتا دتا یا گروهی از پیروون هسه. در قورآن این لفظ چندین بار به این معنا به کار بورده. برای مثال در آیه ۱۵ سوره قصص درباره اتا از پیروون موسی از ایسم شیعه موسی و اتا جای دیگه از ایبراهیم به ایسم شیعه نوح یاد کانده. در تاریخ ایسلام لفظ شیعه، به معنای اصلی و لغوی‌اش برای پیروون افراد مختلفی به کار شیه. برای مثال، بعضی موقه از [[علی|شیعه علی]] و گاهی از شیعه معاویه نام برده بیه. اما این لفظ به تدریج معنای ایصطلاحی پیدا هکرده و فقط بر پیروان علی که به ایمامت وه معتقدنه ایطلاق وانه.
 
=== تسنن ===
* ''گت بنویشت ره بخونین:'' [[تسنن]]
 
وشون بر خلاف شیعیون ایمام علی ره ایمامت جه قبول ندانه ، وشون شه چنتا تیکّونه. ولی ویشته [[ابوبک]] ئو [[عمر|عومر]] ئو [[عثمان|عوثمان]] ره شه خلیفه دونه ئو ای وشون پشت سر [[علی]] ره خلیفه دونه.
 
== ایسلام ئو مازرون ==
* ''گت بنویشت ره بخونین:'' [[کارنوندیون]]
 
بعد از بمردن محمد ئو بعد از جنگون رده (جنگ‌ئونی که اعراب میون دیّه) برای کونترل نیروی جنگ طلبی عئربون، به فرمون ابوبکر ئو عومر، عئربون ئیران جه بتجینه ئو طی ۱۰ سال ئیران جز نوائی گیلون ئو مازرون وا بینه ولی این جائون ره گیل جاماسب (که اون زمون شائ کارنودیون بیه) به وشون ندانه.
 
== منابع ==
* انگلیسی ویکی‌پدیا
 
[[رج:ایسلام| ]]
[[رج:دین]]