ايران ارمنیون: نسخه‌ئون ِفرق

گوسترش
(گوسترش)
(گوسترش)
{{image array|perrow=4|width=70|height=70
| image1 = Raffi (poet).jpg | caption1 = [[رافی]]
| image2 = Ալենուշ Տէրեան.jpg | caption2 = [[آلینوش طریانتریان]]
| image3 = YepremKhanHistoryofIran.jpg | caption3 = [[یپرم‌خان]]
| image4 = Loris Tjeknavorian.jpg | caption4 = [[لوریس چکناواریان]]
| list1 =
;
: '''[[آلینوش طریانتریان]]''' مادر نجوم و بانوی اختر فیزیک ایران
: '''[[کارو لوکس]]''' پدرپِر علم رباتیک ایران
: '''[[مارتیک درآوانسیان]]''' پدرپِر ارتوپدی فنی ایران
----
: '''[[لیلیت تریان]]''' مادرمار مجسمه‌سازی ایران
: '''[[کلارا آبکار]]''' نخستین زنزنای مینیاتوریست ایرانی
----
: '''[[یپرم‌خان]]''' از انقلابیون و یکی از رهبران نظامی انقلاب مشروطه
: '''[[دیانا آبکار]]''' نخستین زنی است که نامش در جهان به عنوان سیاست‌مدار به ثبت رسیده است
----
: '''[[یپرم‌خان]]''' از انقلابیون و یکیاتتا از رهبرانرهبرون نظامی انقلاب مشروطه
: '''[[دیانا آبکار]]''' نخستین زنیزنائی استهسه که نامشونه نوم در جهان دله به عنوانعونوان سیاست‌مدار به ثبت رسیدهبرسیه است----
: '''[[یرواند آبراهامیان]]''' برجسته‌ترین تاریخ‌نگار
: '''[[لئون میناسیان]]''' نویسنده، پژوهشگر، کتاب‌شناس، نقاش، نوازنده، تاریخ‌نگار و مترجم
----
: '''[[سرکیس جانبازیان]]''' پدرپِر باله ایران
----
: '''[[آندره آرزومانیان]]''' نوازنده پیانو و آهنگساز موسیقی فیلم
: '''[[روبیک منصوری]]''' از صداگذاران در صنعت فیلم ایران
----
: '''[[اوانس اوگانیانس]]''' اولین کارگردانکارگردون سینمای ایران و همچنین بانی اولین مدرسه بازیگری در ایران دله
: '''[[واروژ کریم‌مسیحی]]''' کارگردان،کارگردون، فیلمنامه‌نویس و تدوینگر
: '''[[آرمان هوسپیان]]''' بازیگر و کارگردان
: '''[[آربی اوانسیان]]''' کارگردانکارگردون سینما و تئاتر و نمایش‌نامه‌نویس
: '''[[آنیک شفرازیان]]''' بازیگر تئاتر، سینما، تلویزیون
: '''[[لوریک میناسیان]]''' بازیگر سینما و تلویزیون بازیگر نامدارنومدار سینمای ایران
: '''[[مادام سیرانوش]]''' اولین بازیگر زنزنای تاریخ سینمای ایران
: '''[[شاهین سرکیسیان]]''' پایه‌گذارپایه‌گوزار تئاتر نوین ایران
: '''[[ساموئل خاچیکیان]]''' کارگردان،کارگردون، تدوینگر، نویسنده، تهیه کنندهکوننده و آهنگساز مشهور ارمنی-ایرانی
: '''[[ایرن (بازیگر)]]''' هنرپیشهٔ تئاتر، سینما و تلویزیون
: '''[[آسیا قسطانیانقستانیان]]''' سینما و تئاتر
----
: '''[[کارو دردریان]]''' نویسنده و شاعر
: '''[[رافی]]''' پدرپر رمان تاریخی ارمنی، نویسنده و شاعر
: '''[[ویگن]]''' خواننده و هنرپیشهٔ
----
: '''[[لئون پالانچیان]]''' سرمایه‌دار و از سازندگان جاده هراز میان تهران و دریای مازندران
----
: '''[[هاراطونهاراتون داویدیان]]''' بنیان گذاران روانپزشکی در ایران دله
: '''[[آرشاویر در آوانسیان]]''' بنیانگذاربنیانگوزار خام خواری در جهان استهسه
----
: '''[[آنتوان سوروگین]]''' عکاس ارمنستانی-گرجستانی حاضر در ایرانِ عصر قاجار
: '''[[آلفرد یعقوب‌زاده]]''' عکاس خبری و عکاس مستند
----
: '''[[هارطیونهارتیون شماونیان شیرازی]]''' بنیانگذار نخستین نشریه ارمنی‌زبانارمنی‌زبون جهان
----
: '''[[هنریک مجنونیان]]''' نویسنده، مترجم و فعال محیط زیست
: '''[[زوریک مرادیان]]''' اولین جان باخته ارمنی جنگ ایران و عراق
----
: '''[[آرسن میناسیان]]''' نیکوکار و موسس اولین داروخانه شبانه‌روزی ایران و بنیانگذار اولین خانه سالمندان و معلولین ایران در شهر رشت دله
----
: '''[[گئورگ وارطانیانوارتانیان]]''' افسر اطلاعاتی و جاسوس افسانه‌ای اتحاد جماهیر شوروی در ایران دله
----
: '''[[ژانت میخائیلی]]''' تصویرگر مشهور کتاب‌های آموزشی کودکان، نوجوانان و دانش‌آموزان
: '''[[هاکوپ هوناتانیان]]''' بنیان‌گذاربنیان‌گوزار مکتب مدرن هنر نقاشی ارمنی و از استادان نگارگری، چهره‌پردازی و صورتگری
: '''[[سمبات در کیورغیان]]''' برجسته‌ترین و نام آورترین نقاشان آبرنگ ایران
: '''[[مارکو گریگوریان]]''' نقاش و هنرشناس
}}
بسیاریاتتا خله از شهرهای [[آذربایجان]] از دیرباز ارمنی نشین بوده‌اندبینه. وجود یکصد و هشتاد و هفت کلیسا و دیرِ ارمنی در نقاط مختلفموختلف آذربایجان، مانند ''کلیسای تاتووس مقدس'' در [[ماکو]] (سده هفتم میلادی)، ''استپانوس مقدس'' در جلفای ارس (سده نهم میلادی)، ''سورپ سرکیس'' در [[خوی]] (سده دوازدهم میلادی)، ''موژومبار'' در نزدیکی [[تبریز]] (سده دوازدهم میلادی) نشانه‌هایی از حضور ارمنیان دراینتا اینمنطقه منطقهدله استهسسه.
 
سالها پیش از آنکهاونکه [[شاه عباس بزرگ یا گت شاه عباس]]، ارمنیانارمنیون راره به داخل فلات ایران کوچ دهد،هده، بازرگانانبازرگانون ارمنی از طریقراه [[شیراز]] و [[بندرعباس]] با [[هندوستان]] داد و ستد داشتندداشتنه. ''هایگ عجیمیان''، محقق نام آشنای ارمنی، شش دهه پیش در قبرستانگورستون ارمنیانارمنیون شیراز در [[باباکوهی (کوه)]]، سنگ مزارهایی از ارمنیانارمنیون یافتپیدا هکرده که تاریخ ۱۵۵۰م داشتندداشتنه. ایناینتا امر نشاننشون می‌دهددنه که حداقل پنجاه سال پیش از گت مهاجرت اجباری بزرگارمنیون ارمنیان بازرگانانبازرگانون ارمنی در شیراز مستقردله موستقر بودهبینه و کلیسا و خانه‌هایی داشتندداشتنه.
 
درسال ۹۹۹ هجری قمری، به موجب پیمان منعقده میان نمایندگان شاه عباس صفوی و سلطان [[مراد سوم]] خلیفه عثمانی، تبریز، باختر ایران و ارمنستان، [[شکی]]، [[شروان]]، [[گرجستان]] و [[قره باغ]] تحت سیطره دولت عثمانی درآمد.